نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۱۶ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن میثم)

شرح ابن‏ میثم

۱۶- و قال علیه السلام : قُرِنَتِ الْهَیْبَهُ بِالْخَیْبَهِ وَ الْحَیَاءُ بِالْحِرْمَانِ- وَ الْفُرْصَهُ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ فَانْتَهِزُوا فُرَصَ الْخَیْرِ

المعنى

أراد بالهیبه الخوف من المقابل. و ظاهر أنّ ذلک یستلزم عدم قضاء الحاجه منه و الظفر بالمطلوب لعدم الانبساط فی القول معه و هو معنى اقترانها بالخیبه، وکذلک الحیاء بالحرمان لاستلزام الحیاء ترک الطلب و التعرّض له. و هو تنفیر عن الهیبه و الحیاء المذمومین. ثمّ أمر بانتهاز فرص الخیر: أى المبادره إلى فعله عند حضور وقت إمکانه، و رغّب فی ذلک بضمیر صغراه قوله: الفرصه تمرّ مرّ السحاب: أى أنّها سریعه الزوال، و تقدیر الکبرى: و کلّما کان کذلک فواجب أن یبادر إلیه و یغتنم وقت إمکانه.

مطابق با حکمت ۲۱ نسخه صبحی صالح

ترجمه فارسی شرح ابن‏ میثم

۱۶- امام (ع) فرمود: قُرِنَتِ الْهَیْبَهُ بِالْخَیْبَهِ وَ الْحَیَاءُ بِالْحِرْمَانِ- وَ الْفُرْصَهُ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ فَانْتَهِزُوا فُرَصَ الْخَیْرِ

ترجمه

«ترس قرین زیان، و شرم همراه نومیدى است، و فرصت هم چون ابر گذرا مى‏ گذرد، پس فرصتهاى خوب را غنیمت شمرید».

شرح

مقصود امام (ع) از هیبت، ترس از طرف مقابل است. بدیهى است که ترس مانع برآورده شدن حاجت و رسیدن به هدف است، چون با روى باز سخن گفته نمى‏شود، و معناى نزدیکى ترس با زیان هم همین است و هم چنین، شرم با ناامیدى به دلیل همراهى شرم با فروگذاردن خواسته و ابراز نکردن آن، این سخن براى برحذر داشتن از ترس و شرم که هر دو نکوهیده‏اند، مى‏باشد.

آن گاه به غنیمت شمردن فرصتهاى خوب فرمان داده، یعنى در موقع به دست آمدن فرصت، هر چه زودتر کار را باید انجام داد. و به وسیله قیاس‏ مضمرى ما را بدین کار واداشته است که صغراى آن عبارت «فرصت، همانند ابر گذرا مى‏گذرد» است یعنى: براستى فرصت زودگذر است، و کبراى مقدّر آن نیز چنین است: و هر کارى که آن طور باشد، باید به سوى آن شتافت و زمان امکان آن را غنیمت شمرد».

ترجمه‏ شرح‏ نهج‏ البلاغه(ابن‏ میثم)، ج۵ // قربانعلی  محمدی مقدم-علی اصغرنوایی یحیی زاده

 

بازدیدها: ۶۳

دیدگاه‌ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.