نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۳۲۱ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن میثم)اقسام علم

شرح ابن‏ میثم

۳۲۱- و قال علیه السّلام: الْعِلْمُ عِلْمَانِ مَطْبُوعٌ وَ مَسْمُوعٌ- وَ لَا یَنْفَعُ الْمَسْمُوعُ إِذَا لَمْ یَکُنِ الْمَطْبُوعُ

المعنى

أراد بالمطبوع العقل بالملکه و هو الاستعداد بالعلوم الضروریّه للانتقال منها إلى العلوم المکتسبه و المسموعه من العلماء فإنّ من لا یکون له ذلک الاستعداد لا ینتفع بما یسمعه من العلوم و لا یتمکّن من اکتسابه. و قیل: أراد بالمطبوع ما یعلم من الاصول بطبیعه العقل کالتوحید و العدل، و بالمسموع العلوم الشرعیّه الّتی هى فرع العقلیّه. إذ لا ینتفع بفرع من دون أصله.

مطابق با حکمت ۳۳۸ نسخه صبحی صالح

ترجمه فارسی شرح ابن‏ میثم

۳۲۱- امام (ع) فرمود: الْعِلْمُ عِلْمَانِ مَطْبُوعٌ وَ مَسْمُوعٌ- وَ لَا یَنْفَعُ الْمَسْمُوعُ إِذَا لَمْ یَکُنِ الْمَطْبُوعُ

ترجمه

«علم بر دو نوع است: یکى علم طبیعى و فطرى، دیگرى علم شنیده، که علم شنیده تا مطبوع نباشد بى‏ فایده است».

شرح

مقصود امام (ع) از علم مطبوع، عقل بالملکه است، یعنى استعداد به وسیله علوم بدیهى و ضرورى براى رسیدن به علوم اکتسابى، و مقصود از علم‏ مسموع، همان شنیده‏هاى از دانشمندان است، زیرا کسى که چنین استعدادى را ندارد، سودى از شنیده‏هاى خود از علوم نمى‏برد و از دستاورد خود بهره‏مند نمى‏ شود.

بعضى گفته ‏اند مقصود از علم مطبوع آن اصولى است- مانند توحید و عدالت خدا- که انسان به طبیعت عقل و فطرت مى‏داند، و علم مسموع، علوم شرعى است که نسبت به اصول عقلى و فطرى، به منزله فرع است، زیرا فرع بدون اصل سودى ندارد.

ترجمه‏ شرح‏ نهج‏ البلاغه(ابن‏ میثم)، ج۵ // قربانعلی  محمدی مقدم-علی اصغرنوایی یحیی زاده

 

 

بازدیدها: ۱۲

دیدگاه‌ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.