نهج البلاغه نامه ها نامه شماره ۶۹ شرح میر حبیب الله خوئی(به قلم علامه حسن زاده آملی )

نامه ۷۰ صبحی صالح

۷۰- و من کتاب له ( علیه‏ السلام  ) إلى سهل بن حنیف الأنصاری و هو عامله على المدینه فی معنى قوم من أهلها لحقوا بمعاویه

أَمَّا بَعْدُ فَقَدْ بَلَغَنِی أَنَّ رِجَالًا مِمَّنْ قِبَلَکَ یَتَسَلَّلُونَ إِلَى مُعَاوِیَهَ فَلَا تَأْسَفْ عَلَى مَا یَفُوتُکَ مِنْ عَدَدِهِمْ وَ یَذْهَبُ عَنْکَ مِنْ مَدَدِهِمْ فَکَفَى لَهُمْ غَیّاً وَ لَکَ مِنْهُمْ شَافِیاً فِرَارُهُمْ مِنَ الْهُدَى وَ الْحَقِّ وَ إِیضَاعُهُمْ إِلَى الْعَمَى وَ الْجَهْلِ

فَإِنَّمَا هُمْ أَهْلُ دُنْیَا مُقْبِلُونَ عَلَیْهَا وَ مُهْطِعُونَ إِلَیْهَا وَ قَدْ عَرَفُوا الْعَدْلَ وَ رَأَوْهُ وَ سَمِعُوهُ وَ وَعَوْهُ وَ عَلِمُوا أَنَّ النَّاسَ عِنْدَنَا فِی الْحَقِّ أُسْوَهٌ فَهَرَبُوا إِلَى الْأَثَرَهِ فَبُعْداً لَهُمْ وَ سُحْقاً

إِنَّهُمْ وَ اللَّهِ لَمْ یَنْفِرُوا مِنْ جَوْرٍ وَ لَمْ یَلْحَقُوا بِعَدْلٍ وَ إِنَّا لَنَطْمَعُ فِی هَذَا الْأَمْرِ أَنْ یُذَلِّلَ اللَّهُ لَنَا صَعْبَهُ وَ یُسَهِّلَ لَنَا حَزْنَهُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ وَ السَّلَامُ

شرح وترجمه میر حبیب الله خوئی ج۲۰  

المختار التاسع و الستون و من کتاب له علیه السلام الى سهل بن حنیف الانصارى‏ ، و هو عامله على المدینه فی معنى قوم من أهلها لحقوا بمعاویه.

أما بعد، فقد بلغنی أن رجالا ممن قبلک یتسللون إلى معاویه فلا تأسف على ما یفوتک من عددهم، و یذهب عنک من مددهم، فکفى لهم غیا و لک منهم شافیا، فرارهم من الهدى‏

و الحق، و إیضاعهم إلى العمى و الجهل، و إنما هم أهل دنیا مقبلون علیها، و مهطعون إلیها، قد عرفوا العدل و رأوه و سمعوه و وعوه و علموا أن الناس عندنا فی الحق أسوه، فهربوا إلى الأثره، فبعدا لهم و سحقا!! إنهم- و الله- لم یفروا من جور، و لم یلحقوا بعدل، و إنا لنطمع فی هذا الأمر أن یذلل الله لنا صعبه، و یسهل لنا حزنه، إن شاء الله، و السلام [علیک و رحمه الله و برکاته‏].

اللغه

(یتسللون): یخرجون إلى معاویه هاربین فی خفیه و استتار، (فلا تأسف):

لا تحزن، (الغی): الضلال، (الایضاع): الاسراع، (مهطعین): مسرعین، (الاسوه): مستوین، (الاثره): الاستبداد.

الاعراب‏

ممن قبلک: الباء للتبعیض، غیا: تمیز، فرارهم: مصدر مضاف إلى الفاعل، فبعدا و سحقا: منصوبان على المفعول المطلق لفعل محذوف أى فابعدوا بعدا و اسحقوا سحقا، یفید الدعاء علیهم.

المعنى‏

هذا الکتاب لهیب من لهبات قلبه المقدس تشتعل من إصابات مخالفه رعایاه على قلبه الشریف حیث یرمونه بسهام نفاقهم و تخلفهم عنه ساعون وراء آمالهم الدنیویه الدنیه، فقد قعد جمع من کبار الصحابه عن بیعته و تخلف عنه جم ممن بایعه بعد رحلته إلى البصره لإخماد ثوره الجمل و إلى صفین لسد خلل خلاف معاویه.

فلما انتهى حرب صفین بأسوء العواقب من مقاومه أهل الضلال و قیام أهل النهروان على وجهه و هم جله أصحابه المخلصین الأبطال، و شاع هذه الأخبار الهائله و أحس المتقاعدون عن البیعه و النفر معه نصره معاویه علیه بمکائده و بذل الأموال الطائله لمن مال عنه علیه السلام إلیه شرع المهاجرون و الأنصار المتخلفون عنه فی التسلل إلى‏ معاویه مثنى و فرادى و کان ذلک فتا فی عضد حکومته و ضربه شدیده على‏ عامله‏ فی‏ المدینه.

فکأنه طلب منه علیه السلام معالجه هذا الداء العضال بما رآه علیه السلام.

فکتب إلیه بعدم التعرض لهم و صرف النظر عنهم و تفویضهم إلى سوء عاقبتهم التی اختاروها لأنفسهم من الغی و الضلال و هلاک الأبد.

و إن کان من جزائهم عند الحکومات بسط العقوبه علیهم بالحبس و بمصادره أموالهم و هدم دورهم.

و لکنه علیه السلام عزى عامله عن هذه المصیبه الهائله بما نبه علیه من أنهم اناس یفرون من‏ العدل‏ إلى الظلم و من‏ الهدى‏ إلى الضلاله و من‏ الحق‏ إلى الباطل و من الجنه إلى النار بعد تمام الحجه و وضوح البیان «و ما ذا بعد الحق إلا الضلال».

الترجمه

از نامه‏اى که آن حضرت به سهل بن حنیف أنصارى فرمانگزار خود در مدینه نگاشت در باره مردمى که از اهل مدینه بمعاویه پیوستند:

أما بعد، بمن رسیده که مردانى از قلمرو فرمانگزارى تو نهانى بمعاویه پیوستند و عهد ما را گسستند، بر شماره آنان که از دست مى ‏دهى و از کمک آنان بى‏بهره مى‏شوى افسوس مخور، همین گمراهى و سرگردانى براى سزاى آنها و تشفی خاطر تو بس که از شاهراه هدایت و حقیقت گریخته ‏اند و به کورى و نادانى شتافته‏اند (چه شکنجه از این بدتر؟)

همانا که آنان اهل دنیایند که بدان روى آورده و بسوى آن مى‏ شتابند با این که بخوبى عدالت را شناخته و دیده و گزارش آنرا شنیده ‏اند و باور کرده ‏اند و دانسته‏ اند که همه مردم نزد ما و در آئین حکومت ما حقوق برابر دارند و از این برابرى و بردارى گریخته و بدنبال خود خواهى و امتیاز طلبى رفته‏اند گم باشند، نابود باشند.

براستى که- سوگند بخدا- اینان از ستم نگریخته ‏اند و بعدل و داد نپیوسته‏ اند و ما امیدواریم که در این کار خداوند دشوارى ‏ها را بر ما آسان سازد و سختى‏ ها را هموار کند انشاء الله. و السلام.

منهاج ‏البراعه فی ‏شرح ‏نهج ‏البلاغه(الخوئی)//میر حبیب الله خوئی

بازدیدها: ۱۱

دیدگاه‌ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.