نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۳۷۰ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن میثم)تقسیم اوقات

شرح ابن‏ میثم

۳۷۰- و قال علیه السّلام: لِلْمُؤْمِنِ ثَلَاثُ سَاعَاتٍ فَسَاعَهٌ یُنَاجِی فِیهَا رَبَّهُ- وَ سَاعَهٌ یَرُمُّ مَعَاشَهُ- وَ سَاعَهٌ یُخَلِّی بَیْنَ نَفْسِهِ- وَ بَیْنَ لَذَّتِهَا فِیمَا یَحِلُّ وَ یَجْمُلُ- وَ لَیْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ یَکُونَ شَاخِصاً إِلَّا فِی ثَلَاثٍ- مَرَمَّهٍ لِمَعَاشٍ أَوْ خُطْوَهٍ فِی مَعَادٍ- أَوْ لَذَّهٍ فِی غَیْرِ مُحَرَّمٍ

اللغه

أقول: رمّ المعاش: إصلاحه. و الشاخص: الذاهب من بلد إلى بلد.

المعنى

و قسّم زمان المؤمن العاقل إلى ثلاثه أقسام بحسب ما ینبعى بمقتضى الحکمه العملیّه والرأی الحقّ. فقسم یتوفّر فیه على عباده اللّه و مناجاته و هذا القسم هو المطلوب الأوّل، و قسم یصلح فیه ما لابدّ منه فی تحصیل القسم الأوّل من معاشه، و قسم یخلّى فیه بین نفسه و لذّاتها المباحه الّتی یجمل و یحسن دون المحرّمه و المباحه المستهجنه. و هذان القسمان مرادان للأوّل إذ لا یمکن بدونهما. و قوله: و لیس للعاقل. إلى آخره. أى لیس له بحسب مقتضى العقل العملیّ أن یستعمل نفسه إلّا فی الامور الثلاثه.

مطابق با حکمت ۳۹۰ نسخه صبحی صالح

ترجمه فارسی شرح ابن‏ میثم

۳۷۰- امام (ع) فرمود: لِلْمُؤْمِنِ ثَلَاثُ سَاعَاتٍ فَسَاعَهٌ یُنَاجِی فِیهَا رَبَّهُ- وَ سَاعَهٌ یَرُمُّ مَعَاشَهُ- وَ سَاعَهٌ یُخَلِّی بَیْنَ نَفْسِهِ- وَ بَیْنَ لَذَّتِهَا فِیمَا یَحِلُّ وَ یَجْمُلُ- وَ لَیْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ یَکُونَ شَاخِصاً إِلَّا فِی ثَلَاثٍ- مَرَمَّهٍ لِمَعَاشٍ أَوْ خُطْوَهٍ فِی مَعَادٍ- أَوْ لَذَّهٍ فِی غَیْرِ مُحَرَّمٍ‏

لغات

رمّ المعاش: اصلاح کردن امر زندگى شاخص: مسافرى که از شهرى به شهرى مى‏ رود.

ترجمه

«براى مؤمن سه ساعت است ساعتى که با پروردگارش راز و نیاز مى‏ کند، و ساعتى که در آن به معاش خود مى ‏رسد، و ساعتى که بین خود و لذت حلال و پسندیده خلوت مى‏ کند و عاقل سزاوار نیست که جز براى سه منظور مسافرت کند: اصلاح امور زندگى، و یا قدمى در راه آخرت برداشتن، یا لذت در راه غیر حرام».

شرح

امام (ع) اوقات مؤمن عاقل را به سه قسم تقسیم کرده است بر حسب آنچه که به اقتضاى حکمت عملى و نظر درست شایسته است: یک قسم آن که به عبادت و مناجات پروردگار خود بپردازد، و این قسم در درجه اوّل اهمیّت است. و قسمى که براى خاطر قسم اوّل معاش لازم را فراهم آورد، و قسمى را نیز بین خود و لذّتهاى جایزى که شایسته و نیکو است- نه آن که حرام و زشت است- خلوت کند. و این دو قسم به خاطر قسم اوّل لازم است چون بدون اینها قسم اوّل ناممکن است.

عبارت لیس للعاقل…
یعنى بر حسب اقتضاى عقل عملى حق ندارد- جز در این سه مورد- وقت خود را صرف کند.

ترجمه‏ شرح‏ نهج‏ البلاغه(ابن‏ میثم)، ج۵ // قربانعلی  محمدی مقدم-علی اصغرنوایی یحیی زاده

 

 

بازدیدها: ۱۳۱

دیدگاه‌ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *