نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۳۶۳ (شرح میر حبیب الله خوئی)

حکمت ۳۷۸ صبحی صالح

۳۷۸-وَ قَالَ ( علیه‏ السلام  )الْبُخْلُ جَامِعٌ لِمَسَاوِئِ الْعُیُوبِ وَ هُوَ زِمَامٌ یُقَادُ بِهِ إِلَى کُلِّ سُوءٍ

  شرح میر حبیب الله خوئی ج۲۱

الثالثه و الستون بعد ثلاثمائه من حکمه علیه السّلام

(۳۶۳) و قال علیه السّلام: البخل جامع لمساوى العیوب، و هو زمام یقاد به إلى کلّ سوء.

المعنى

البخل: انقباض فی النفس یمنع البخیل عن بذل ما فی وسعه من المقدره الانسانیه و المالیه فیما یستحقّه و یستحسن، فیمنع الفقیر عن بذل المال لرفع سوء الحال و یبخل باعطاء المعونه فی مورد الاستعانه، و یجمع له مساوى العیوب من ترک الطاعه للّه و قطع الاعانه عن عباد اللَّه.

قال الشارح المعتزلی: و حق للجود بأن یقرن بالایمان، فلا شی‏ء أخصّ به و أشدّ مجانسه له منه، فانّ من صفه المؤمن انشراح الصدر کما قال تعالى: «فَمَنْ یُرِدِ اللَّهُ أَنْ یَهْدِیَهُ یَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ وَ مَنْ یُرِدْ أَنْ یُضِلَّهُ یَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَیِّقاً حَرَجاً کَأَنَّما یَصَّعَّدُ فِی السَّماءِ»-  ۱۲۵-  الانعام» و هذا من صفات الجواد و البخیل لأنّ الجواد واسع الصدر منشرح مستبشر للانفاق و البذل، و البخیل قنوط ضیق الصّدر حرج القلب ممسک قال النبیّ صلّى اللَّه علیه و آله «و أىّ داء أدوأ من البخل» و البخل على ثلاثه

 

أضرب: بخل الانسان بماله على نفسه، و بخله بماله على غیره، و بخله بمال غیره على غیره أو على نفسه.

و قال ابن میثم: و کلّ طرف تفریط لفضیله من الفضائل فانّه من توابع البخل و لواحقه، و هی مساوی العیوب الّتی اخبر عن استجماعه لها، و أنّه زمام إلى کلّ منها.

الترجمه

فرمود: بخل جامع همه بدیهاى عیوبست و مهاریست که بوسیله آن به هر بدى کشانده مى ‏شود.

منهاج ‏البراعه فی ‏شرح ‏نهج ‏البلاغه(الخوئی)//میر حبیب الله خوئی

بازدیدها: ۴

دیدگاه‌ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *