نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۳۶۰ (شرح میر حبیب الله خوئی)مراتب جهاد

 حکمت ۳۷۵ صبحی صالح

۳۷۵-وَ عَنْ أَبِی جُحَیْفَهَ قَالَ سَمِعْتُ أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ ( علیه‏السلام  )یَقُولُ:

أَوَّلُ مَا تُغْلَبُونَ عَلَیْهِ مِنَ الْجِهَادِ الْجِهَادُ بِأَیْدِیکُمْ ثُمَّ بِأَلْسِنَتِکُمْ ثُمَّ بِقُلُوبِکُمْ

فَمَنْ لَمْ یَعْرِفْ بِقَلْبِهِ مَعْرُوفاً وَ لَمْ یُنْکِرْ مُنْکَراً قُلِبَ فَجُعِلَ أَعْلَاهُ أَسْفَلَهُ وَ أَسْفَلُهُ أَعْلَاهُ

  شرح میر حبیب الله خوئی ج۲۱

الستون بعد ثلاثمائه من حکمه علیه السّلام

(۳۶۰) و عن أبی جحیفه قال: سمعت أمیر المؤمنین علیه السّلام یقول: [إنّ‏] أول ما تغلبون علیه من الجهاد الجهاد بأیدیکم ثمّ بألسنتکم ثمّ بقلوبکم، فمن لم یعرف بقلبه معروفا، و لم ینکر منکرا قلب فجعل أعلاه أسفله و أسفله أعلاه.

 

المعنى

أخبر علیه السّلام فی هذا الکلام إلى تسلّط الجائرین على حکومه الاسلام فیسلبون من المسلمین المؤمنین القوّه و القدره على إجراء أحکام الدّین و الأمر بالمعروف و النهی عن المنکر فلم یکن لهم إمام ظاهر قاهر یمنع من المناهی و یجری الحدود على من ارتکب المعاصی فیکتفون بالوعظ و الانذار باللّسان، فلمّا استکمل سلطه الغاصب منع من ذلک فلا یقدرون على أداء الوظیفه باللّسان أیضا. ثمّ إذا دام ملک الجور و الباطل و نشأ بینهم الولدان الأصاغر لا یحصل لهم ملکه الایمان و الاعتقاد، فلا ینکرون المنکر بقلوبهم، بل یصیر المنکر معروفا و المعروف منکرا فینتکس قلوبهم و یدرکون الحق باطلا، و الباطل حقا فقوله علیه السّلام (جعل أعلاه أسفله) کنایه عن درک خلاف الحق و الواقع. قال الشارح المعتزلی: و من یقول بالأنفس الجسمانیه، و أنها بعد المفارقه یصعد بعضها إلى العالم العلوی، و هی نفوس الأبرار، و بعضها ینزل إلى المرکز و هی نفوس الأشرار، یتأوّل هذا الکلام على مذهبه، فیقول: إنّ من لا یعرف بقلبه معروفا أی لا یعرف من نفسه باعثا علیه و لا متقاضیا بفعله، و لا ینکر بقلبه منکرا أى لا یأنف منه و لا یستقبحه و یمتعض من فعله یقلب نفسه الّتی کان سبیلها أن تصعد إلى عالمها فتجعل هاویه فی حضیض الأرض، و ذلک عندهم هو العذاب و العقاب-  انتهى.

الترجمه

أبی جحیفه گوید: شنیدم أمیر المؤمنین مى‏ فرمود: نخست چیزى که از وظیفه جهاد از دست شما گرفته شود جهاد با دست است، و سپس جهاد با زبان، و سپس جهاد با دل، و کسى که از دل شناساى معروف نباشد و با دل منکر را ناپسند نداند دلش وارونه شده و سروته گردیده.

منهاج ‏البراعه فی ‏شرح ‏نهج ‏البلاغه(الخوئی)//میر حبیب الله خوئی

بازدیدها: ۱۴

دیدگاه‌ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *