نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۲۳۷ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن ابی الحدید)غصب

 

حکمت ۲۴۰ صبحی صالح

۲۴۰-وَ قَالَ ( علیه‏السلام  )الْحَجَرُ الْغَصِیبُ فِی الدَّارِ رَهْنٌ عَلَى خَرَابِهَا 

قال الرضی و یروى هذا الکلام عن النبی ( صلى‏الله‏علیه‏وآله‏وسلم  ) و لا عجب أن یشتبه الکلامان لأن مستقاهما من قلیب و مفرغهما من ذنوب

حکمت ۲۳۷ شرح ابن ‏أبی ‏الحدید ج ۱۹

۲۳۷: الْحَجَرُ الْغَصْبُ فِی الدَّارِ رَهْنٌ عَلَى خَرَابِهَا قال الرضی رحمه الله تعالى-  و قد روی ما یناسب هذا الکلام عن النبی ص-  و لا عجب أن یشتبه الکلامان-  فإن مستقاهما من قلیب و مفرغهما من ذنوب الذنوب الدلو الملأى-  و لا یقال لها و هی فارغه ذنوب و معنى الکلمه-  أن الدار المبنیه بالحجاره المغصوبه و لو بحجر واحد-  لا بد أن یتعجل خرابها-  و کأنما ذلک الحجر رهن على حصول التخرب-  أی کما أن الرهن لا بد أن یفتک-  کذلک لا بد لما جعل ذلک الحجر رهنا علیه أن یحصل- . و قال ابن بسام لأبی علی بن مقله-  لما بنى داره بالزاهر ببغداد من الغصب و ظلم الرعیه- 

بجنبک داران مهدومتان
و دارک ثالثه تهدم‏

فلیت السلامه للمنصفین‏
دامت فکیف لمن یظلم‏

و الداران دار أبی الحسن بن الفرات- و دار محمد بن داود بن الجراح- و قال فیه أیضا-

قل لابن مقله مهلا لا تکن عجلا
فإنما أنت فی أضغاث أحلام‏

تبنی بأنقاض دور الناس مجتهدا
دارا ستنقض أیضا بعد أیام‏

و کان ما تفرسه ابن بسام فیه حقا-  فإن داره نقضت حتى سویت بالأرض-  فی أیام الراضی بالله

 

ترجمه فارسی شرح ابن‏ ابی الحدید

حکمت (۲۳۷)

الحجر الغصب فى الدار رهن على خرابها. قال الرضى رحمه الله تعالى: و قد روى ما یناسب هذا الکلام عن النبى صلى الله علیه و سلّم، و لا عجب ان یشتبه الکلامان فانّ مستقاهما من قلیب و مفرغهما من ذنوب. «سنگ غصبى در خانه در گرو ویرانى آن است.» سید رضى که خدایش رحمت کناد مى‏ گوید: این سخن را از پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم هم روایت شده است و شگفت نیست که هر دو سخن از یک آبشخور است و در یک سطل انباشته ریخته شده است.» ابن ابى الحدید مى‏ گوید: معنى این کلمه این است که خانه ‏اى که با سنگ غصبى هر چند با یک آجر غصبى ساخته شده باشد، ناچار به سرعت ویران مى‏ شود، گویى همان یک سنگ همچنان در گرو ویرانى آن خانه است و همان‏گونه که رهن باید فک شود، ویرانى آن خانه هم باید حاصل شود.

ابن بسّام براى ابن مقله که خانه خود را در محله زاهر بغداد با ستم به مردم و غصب ساخته بود، چنین سروده است: «کنار خانه ‏ات دو خانه ویران شده قرار دارد و خانه تو سومین خانه ویران شده خواهد بود، اى کاش سلامت اشخاص با انصاف ادامه یابد تا چه رسد به سلامت کسانى که ستم مى‏ ورزند.» این دو خانه که ابن بسام گفته است، خانه ابو الحسن بن فرات و خانه محمد بن داود بن جراح است. ابن بسام در این باره این دو بیت را هم سروده است: به ابن مقله بگو، آرام باش و شتابان مباش که در حال دیدن خوابهاى پریشانى، با کوشش ضمن ویران ساختن خانه ‏هاى مردم براى خود خانه ‏اى مى ‏سازى که به زودى پس از اندک زمان ویران خواهد شد.

آنچه ابن بسام فهمیده بود راست در آمد و خانه ابن مقله به روزگار الراضى بالله با خاک یکسان شد.

جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدیدجلد ۸ //دکتر محمود مهدوى دامغانى

 

بازدیدها: ۴۲۱

دیدگاه‌ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.