موضوعات نهج البلاغه(برچسب های)

برچسب ها

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره 235 صبحي صالح(عبدالمحمد آیتی)وصف عاقل

۲۳۵-وَ قِیلَ لَهُ صِفْ لَنَا الْعَاقِلَ فَقَالَ ( علیه‏السلام )هُوَ الَّذِی یَضَعُ الشَّیْ‏ءَ مَوَاضِعَهُ فَقِیلَ فَصِفْ لَنَا الْجَاهِلَ فَقَالَ قَدْ فَعَلْتُ‏

قال الرضی یعنی أن الجاهل هو الذی لا یضع الشی‏ء مواضعه فکأن ترک صفته صفه له إذ کان بخلاف وصف العاقل

شماره حکمت براساس نسخه صبحی صالح

حکمت 227 دکتر آیتی

به او گفتند: عاقل را براى ما وصف كن، فرمود: عاقل كسى است كه هر چيز را به جاى خود مى‏ نهد. گفتند: جاهل را براى ما وصف كن، فرمود: وصف كردم.
[يعنى جاهل كسى است كه هر چيز را به جاى خود نمى‏ نهد. پس گويى وصف نكردن او وصف كردن اوست. چه اعمال او خلاف اعمال عاقل است‏].

ترجمه عبدالمحمد آیتی

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره 119 صبحي صالح(ترجمه عبدالمحمد آیتی)وصف دنیا

۱۱۹-وَ قَالَ ( علیه‏السلام )مَثَلُ الدُّنْیَا کَمَثَلِ الْحَیَّهِ لَیِّنٌ مَسُّهَا وَ السَّمُّ النَّاقِعُ فِی جَوْفِهَا یَهْوِی إِلَیْهَا الْغِرُّ الْجَاهِلُ وَ یَحْذَرُهَا ذُو اللُّبِّ الْعَاقِلُ

شماره حکمت براساس نسخه صبحی صالح

حکمت 115 دکتر آیتی

و فرمود (ع):

دنيا همانند مار است. چون بر آن دست كشند، نرم آيد، ولى در درون آن زهر كشنده است. مردم فريب خورده و نادان بدان ميل كنند و خردمند عاقل از آن دورى جويد.

ترجمه عبدالمحمد آیتی

 

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره 41-40 صبحي صالح(ترجمه عبدالمحمد آیتی)نحویه گفتار

۴۰-وَ قَالَ ( علیه‏السلام )لِسَانُ الْعَاقِلِ وَرَاءَ قَلْبِهِ وَ قَلْبُ الْأَحْمَقِ وَرَاءَ لِسَانِهِ
قال الرضی و هذا من المعانی العجیبه الشریفه و المراد به أن العاقل لا یطلق لسانه إلا بعد مشاوره الرویه و مؤامره الفکره
و الأحمق تسبق حذفات لسانه و فلتات کلامه مراجعه فکره و مماخضه رأیه فکأن لسان العاقل تابع لقلبه و کأن قلب الأحمق تابع للسانه

۴۱- و قد روی عنه ( علیه‏السلام ) هذا المعنى بلفظ آخر و هو قوله‏

قَلْبُ الْأَحْمَقِ فِی فِیهِ وَ لِسَانُ الْعَاقِلِ فِی قَلْبِهِ
و معناهما واحد

شماره حکمت براساس نسخه صبحی صالح

حکمت 39 دکتر آیتی:

39 و فرمود (ع): زبان خردمند آن سوى دل اوست و دل بى‏ خرد آن سوى زبانش.
رضى گويد: اين از معانى عجيب و شريف است. مراد اين است كه عاقل زبان نمى‏گشايد مگر پس از آنكه با انديشه و فكر خود مشورت كند
و بى‏ خرد، سخنان بيهوده‏ اش بر فكر و تأمل و انديشه ‏اش پيشى گيرد. گويى زبان عاقل، تابع دل اوست و دل احمق، تابع زبان اوست
اين معنى از آن حضرت به عبارات ديگرى هم آمده است، مانند اين عبارت: دل احمق در دهان اوست و زبان عاقل در دلش و هر دو يك معنى است.

ترجمه عبدالمحمد آیتی

 

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره 38 صبحي صالح(ترجمه عبدالمحمد آیتی)مواعظ

۳۸-وَ قَالَ ( علیه‏السلام )لِابْنِهِ الْحَسَنِ یَا بُنَیَّ احْفَظْ عَنِّی أَرْبَعاً وَ أَرْبَعاً لَا یَضُرُّکَ مَا عَمِلْتَ مَعَهُنَّ إِنَّ أَغْنَى الْغِنَى الْعَقْلُ وَ أَکْبَرَ الْفَقْرِ الْحُمْقُ وَ أَوْحَشَ الْوَحْشَهِ الْعُجْبُ وَ أَکْرَمَ الْحَسَبِ حُسْنُ الْخُلُقِ
یَا بُنَیَّ إِیَّاکَ وَ مُصَادَقَهَ الْأَحْمَقِ فَإِنَّهُ یُرِیدُ أَنْ یَنْفَعَکَ فَیَضُرَّکَ وَ إِیَّاکَ وَ مُصَادَقَهَ الْبَخِیلِ فَإِنَّهُ یَقْعُدُ عَنْکَ أَحْوَجَ مَا تَکُونُ إِلَیْهِ
وَ إِیَّاکَ وَ مُصَادَقَهَ الْفَاجِرِ فَإِنَّهُ یَبِیعُکَ بِالتَّافِهِ
وَ إِیَّاکَ وَ مُصَادَقَهَ الْکَذَّابِ فَإِنَّهُ کَالسَّرَابِ یُقَرِّبُ عَلَیْکَ الْبَعِیدَ وَ یُبَعِّدُ عَلَیْکَ الْقَرِیبَ

شماره حکمت براساس نسخه صبحی صالح

حکمت37 دکتر آیتی:

37 به فرزند خود امام حسن (ع) فرمود: اى فرزند، از من چهار و چهار چير را به خاطر بسپار كه چون كارهايت را به آنها به انجام رسانى، هرگز زيانى به تو نرسد:

برترين بى نيازيها عقل است و بزرگترين بينوايي ها حماقت است و ترسناكترين ترسها خودپسندى است و گرامي ترين حسب و نسب، خلق نيكوست.
اى فرزند، بپرهيز از دوستى با احمق، زيرا احمق خواهد كه به تو سود رساند، ولى زيان مى‏ رساند و بپرهيز از دوستى با بخيل كه او چيزى را كه بسيار به آن نيازمند هستى از تو دريغ مى‏ دارد
و بپرهيز از دوستى با تبهكار كه تو را به اندك چيزى مى‏ فروشد.
و بپرهيز از دوستى دروغگو، كه او چون سراب است، دور را نزديك نشان مى‏ دهد و نزديك را دور مى‏ نماياند.

ترجمه عبدالمحمد آیتی