نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره 195 متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن ابی الحدید)

حکمت 199 صبحی صالح

199-وَ قَالَ ( عليه‏السلام  )فِي صِفَةِ الْغَوْغَاءِ هُمُ الَّذِينَ إِذَا اجْتَمَعُوا غَلَبُوا وَ إِذَا تَفَرَّقُوا لَمْ يُعْرَفُوا وَ قِيلَ بَلْ قَالَ ( عليه‏السلام  )هُمُ الَّذِينَ إِذَا اجْتَمَعُوا ضَرُّوا وَ إِذَا تَفَرَّقُوا نَفَعُوا فَقِيلَ قَدْ عَرَفْنَا مَضَرَّةَ اجْتِمَاعِهِمْ فَمَا مَنْفَعَةُ افْتِرَاقِهِمْ فَقَالَيَرْجِعُ أَصْحَابُ الْمِهَنِ إِلَى مِهْنَتِهِمْ فَيَنْتَفِعُ النَّاسُ بِهِمْ كَرُجُوعِ الْبَنَّاءِ إِلَى بِنَائِهِ وَ النَّسَّاجِ إِلَى مَنْسَجِهِ وَ الْخَبَّازِ إِلَى مَخْبَزِهِ

حکمت 195 شرح ابن ‏أبي ‏الحديد ج 19

195: وَ قَالَ ع فِي صِفَةِ الْغَوْغَاءِ-  هُمُ الَّذِينَ إِذَا اجْتَمَعُوا غَلَبُوا وَ إِذَا تَفَرَّقُوا لَمْ يُعْرَفُوا-  وَ قِيلَ بَلْ قَالَ ع-  هُمُ الَّذِينَ إِذَا اجْتَمَعُوا ضَرُّوا وَ إِذَا تَفَرَّقُوا نَفَعُوا-  فَقِيلَ قَدْ عَلِمْنَا مَضَرَّةَ اجْتِمَاعِهِمْ فَمَا مَنْفَعَةُ افْتِرَاقِهِمْ-  فَقَالَ ع يَرْجِعُ أَهْلُ الْمِهَنِ إِلَى مِهَنِهِمْ-  فَيَنْتَفِعُ النَّاسُ بِهِمْ كَرُجُوعِ الْبَنَّاءِ إِلَى بِنَائِهِ-  وَ النَّسَّاجِ إِلَى مَنْسَجِهِ وَ الْخَبَّازِ إِلَى مَخْبَزِهِ كان الحسن إذا ذكر الغوغاء و أهل السوق قال-  قتلة الأنبياء-  و كان يقال العامة كالبحر إذا هاج أهلك راكبه-  و قال بعضهم لا تسبوا الغوغاء فإنهم يطفئون الحريق-  و ينقذون الغريق و يسدون البثوق- .

و قال شيخنا أبو عثمان الغاغة و الباغة و الحاكة-  كأنهم أعذار عام واحد-  أ لا ترى أنك لا تجد أبدا في كل بلدة و في كل عصر-  هؤلاء بمقدار واحد و جهة واحدة-  من السخف و النقص و الخمول و الغباوة-  و كان المأمون يقول كل شر و ظلم في العالم-فهو صادر عن العامة و الغوغاء-  لأنهم قتلة الأنبياء و المغرون بين العلماء-  و النمامون بين الأوداء-  و منهم اللصوص و قطاع الطريق و الطرارون-  و المحتالون و الساعون إلى السلطان-  فإذا كان يوم القيامة حشروا على عادتهم في السعاية فقالوا-  رَبَّنا إِنَّا أَطَعْنا سادَتَنا وَ كُبَراءَنا فَأَضَلُّونَا السَّبِيلَا-  رَبَّنا آتِهِمْ ضِعْفَيْنِ مِنَ الْعَذابِ وَ الْعَنْهُمْ لَعْناً كَبِيراً

ترجمه فارسی شرح ابن‏ ابی الحدید

حكمت (195)

و قال عليه السّلام فى صفة الغوغاء: هم الذين اذا اجتمعوا غلبوا و اذا تفرّقوا لم يعرفوا.و قيل بل قال عليه السّلام: هم الذين اذا اجتمعوا ضرّوا، و اذا تفرّقوا نفعوا، فقيل: قد علمنا مضرة اجتماعهم، فما منفعة افتراقهم فقال عليه السّلام: يرجع اصحاب المهن الى مهنهم، فينتفع الناس بهم، كرجوع البنّاء الى بنائه، و النسّاج الى منسجه، و الخبّاز الى مخبزه. «در وصف جمع فرومايگان فرموده است: آنانند كه چون جمع شوند غلبه كنند و چون پراكنده شوند شناخته نشوند. و گفته‏ اند آن حضرت فرموده است: آنانند كه چون جمع شوند، زيان رسانند و چون پراكنده شوند، سودمند افتند. گفتند: زيان فراهم شدن ايشان را دانستيم، سود پراكنده شدن ايشان در چيست فرمود: پيشه‏ وران به پيشه‏ هاى خود برمى‏ گردند و مردم از آنان سود مى‏ برند، بنّا بر سر ساختن بناى خود مى‏ رود و بافنده به بافندگى خود و نانوا به نانوايى خود برمى ‏گردد.» مأمون مى ‏گفته است: هر ستم و بدى كه در عالم است از عوام و سفلگان فرومايه سرچشمه مى‏ گيرد.

قاتلان پيامبران و برانگيزندگان كدورت ميان دانشمندان و سخن‏ چينان ميان دوستان از ايشانند دزدان و راهزنان و طرّارها و حيله ‏سازها و خبرچين هاى پادشاهان از آنان هستند و چون روز قيامت هم مى ‏رسد بر همان عادت سخن‏ چينى محشور مى ‏شوند و مى‏ گويند: «بار خدايا ما از سران و بزرگان خود فرمانبردارى كرديم، ما را به گمراهى كشاندند، بار خدايا آنان را دو چندان عذاب كن و آنان را نفرين فرماى، نفرينى بزرگ.»

جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدیدجلد 8 //دکتر محمود مهدوى دامغانى

 

دیدگاه‌ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.