نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره 193 متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن ابی الحدید)

حکمت 197 صبحی صالح

197-وَ قَالَ ( عليه‏السلام  )إِنَّ هَذِهِ الْقُلُوبَ تَمَلُّ كَمَا تَمَلُّ الْأَبْدَانُ فَابْتَغُوا لَهَا طَرَائِفَ الْحِكْمَةِ

حکمت 193 شرح ابن ‏أبي ‏الحديد ج 19

193: إِنَّ هَذِهِ الْقُلُوبَ تَمَلُّ كَمَا تَمَلُّ الْأَبْدَانُ-  فَابْتَغُوا لَهَا طَرَائِفَ الْحِكْمَةِ هذا قد تكرر-  و تكرر منا ذكر ما قيل في إجمام النفس-  و التنفيس عنها من كرب الجد و الإحماض-  و فسرنا معنى قوله ع فابتغوا لها طرائف الحكمة-  و قلنا المراد ألا يجعل الإنسان وقته كله-  مصروفا إلى الأنظار العقلية في البراهين الكلامية و الحكمية-  بل ينقلها من ذلك أحيانا إلى النظر في الحكمة الخلقية-  فإنها حكمة لا تحتاج إلى إتعاب النفس و الخاطر- . فأما القول في الدعابة فقد ذكرناه أيضا فيما تقدم-  و أوضحنا أن كثيرا من أعيان الحكماء و العلماء-  كانوا ذوي دعابة مقتصدة لا مسرفة-  فإن الإسراف فيها يخرج صاحبه إلى الخلاعة-  و لقد أحسن من قال- 

أفد طبعك المكدود بالجد راحة
تجم و علله بشي‏ء من المزح‏

و لكن إذا أعطيته ذاك فليكن‏
بمقدار ما يعطى الطعام من الملح‏

 

ترجمه فارسی شرح ابن‏ ابی الحدید

حكمت (193)

انّ هذه القلوب تملّ كما تملّ الابدان، فابتغوا لها طرائف الحكمة. «همانا اين دلها ملول مى ‏شود، همچنان كه تن ها ملول مى‏ شود، پس طلب كنيد براى آن سخنان حكمت ‏آميز تازه را.»

اين سخن از سخنان مكرر در نهج البلاغه است و ما در گذشته گفتار آن حضرت را تفسير كرديم و گفتيم مقصود اين است كه آدمى همه وقت خويش را صرف مباحثات عقلى و كلامى نكند، بلكه گاهى هم به مباحث اخلاقى و خوى و سرشت بپردازد كه نياز به انديشه بسيار و رنج نفسى نيست. در مورد شوخى و مزاح هم گفتيم كه بسيارى از دانشمندان و حكيمان در حد اعتدال شوخ بوده ‏اند و زياده ‏روى در شوخى آدمى را به سبكى مى ‏كشاند. و چه نيكو سروده شاعرى كه گفته است: طبع خود را كه با مسائل جدى به زحمت افتاده است درياب، و با اندكى شوخى آن را علاج كن و سيراب گردان، ولى هرگاه چنين مى كنى به اندازه نمكى باشد كه در خوراك ريخته مى‏شود.

جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدیدجلد 8 //دکتر محمود مهدوى دامغانى

 

دیدگاه‌ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.