نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۳۶۳ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن میثم)

شرح ابن‏ میثم

۳۶۳- و قال علیه السّلام: لَا تَقُلْ مَا لَا تَعْلَمُ بَلْ لَا تَقُلْ کُلَّ مَا تَعْلَمُ- فَإِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ قَدْ فَرَضَ عَلَى جَوَارِحِکَ کُلِّهَا- فَرَائِضَ یَحْتَجُّ بِهَا عَلَیْکَ یَوْمَ الْقِیَامَهِ

المعنى

نهى عن قول ما لا یعلم لأنّه کذب أو محتمل للکذب و لأنّه قول بالجهل فیجب الاحتراز فیه، و أمّا النهى عن قول کلّ ما یعلم فلجواز أن یکون فیه مضرّه لنفسه أو لغیره کإذاعه سرّ یستلزم أذاه أو أذى من أسرّه إلیه، و نفّر عن ذلک بقوله: فإنّ اللّه. إلى آخره، و هو صغرى ضمیر. و الفرائض الّتی افترضها اللّه على کلّ جارحه هو ما أوجبه على اللسان مثلا من قول ما ینبغی فی موضعه و کذلک ما یتعلّق بالعین من النظر الّذى ینبغی و نحو ذلک فی سائر الجوارح. و تقدیر الکبرى: و کلّ من فرض اللّه على جوارحه فرائض کذلک یحتجّ بها علیه یوم القیامه فی ترکها و العمل بها فیجب علیه المحافظه علیها.

مطابق با حکمت ۳۸۲ نسخه صبحی صالح

ترجمه فارسی شرح ابن‏ میثم

۳۶۳- امام (ع) فرمود: لَا تَقُلْ مَا لَا تَعْلَمُ بَلْ لَا تَقُلْ کُلَّ مَا تَعْلَمُ- فَإِنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَى جَوَارِحِکَ کُلِّهَا- فَرَائِضَ یَحْتَجُّ بِهَا عَلَیْکَ یَوْمَ الْقِیَامَهِ

ترجمه

«آنچه را نمى‏ دانى مگو، بلکه هر چه را مى‏ دانى هم مگو، زیرا خداوند پاک، بر همه اعضا و جوارح تو احکامى را واجب کرده، تا روز قیامت بدان وسیله بر تو حجّت بیاورد.»

شرح

امام (ع) از گفتن چیزى که انسان نمى‏ داند نهى فرموده است، براى این که آن دروغ است و یا احتمال دروغ در آن مى‏رود، و چون چنین سخنى از روى نادانى است پس دورى کردن از آن واجب است، و امّا این که از گفتن تمام دانستنیها نهى فرموده است براى اینست که ممکن است براى خود گوینده و یا براى دیگران زیانى داشته باشد، مثل فاش کردن رازى که باعث اذیّت وى و یا اذیّت کسى شود که راز را به او گفته است، و از این کار با عبارت: فانّ اللّه… که صغراى قیاس مضمرى است، بر حذر داشته است.

امورى که خداوند بر هر عضوى از اعضاى بدن واجب گردانیده عبارت است،- به طور مثال- براى زبان گفتن هر چیزى را به جاى خود، و همچنین براى چشم، نگریستن بجا و امثال اینها براى دیگر جوارح. و کبراى مقدّر چنین است: و هر چه را که خداوند بر اعضاى انسان واجب گردانیده واجباتى است که روز قیامت بدان وسیله براى ترک و یا عمل به آنها با وى احتجاج مى‏کند، پس لازم‏ است که آدمى آنها را رعایت کند.

ترجمه‏ شرح‏ نهج‏ البلاغه(ابن‏ میثم)، ج۵ // قربانعلی  محمدی مقدم-علی اصغرنوایی یحیی زاده

 

بازدیدها: ۲۶

دیدگاه‌ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *