نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۲۳۶ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن ابی الحدید)

حکمت ۲۳۹ صبحی صالح

۲۳۹-وَ قَالَ ( علیه‏السلام  )مَنْ أَطَاعَ التَّوَانِیَ ضَیَّعَ الْحُقُوقَ وَ مَنْ أَطَاعَ الْوَاشِیَ ضَیَّعَ الصَّدِیقَ

حکمت ۲۳۶ شرح ابن ‏أبی ‏الحدید ج ۱۹

۲۳۶: مَنْ أَطَاعَ التَّوَانِیَ ضَیَّعَ الْحُقُوقَ-  وَ مَنْ أَطَاعَ الْوَاشِیَ ضَیَّعَ الصَّدِیقَ قد تقدم الکلام فی التوانی و العجز-  و تقدم أیضا الکلام فی الوشایه و السعایه- . و رفع إلى کسرى أبرویز-  أن النصارى الذین یحضرون باب الملک-  یعرفون بالتجسس إلى ملک الروم-  فقال من لم یظهر له ذنب لم یظهر منا عقوبه له- . و رفع إلیه أن بعض الناس-  ینکر إصغاء الملک إلى أصحاب الأخبار-  فوقع هؤلاء بمنزله مداخل الضیاء إلى البیت المظلم-  و لیس لقطع مواد النور مع الحاجه إلیه وجه عند العقلاء- .

قال أبو حیان أما الأصل فی التدبیر فصحیح-  لأن الملک محتاج إلى الأخبار-  لکن الأخبار تنقسم إلى ثلاثه أوجه-  خبر یتصل بالدین فالواجب علیه أن یبالغ-  و یحتاط فی حفظه و حراسته و تحقیقه-  و نفى القذى عن طریقه و ساحته- . و خبر یتصل بالدوله و رسومها-  فینبغی أن یتیقظ فی ذلک-  خوفا من کید ینفذ و بغی یسری- . و خبر یدور بین الناس فی منصرفهم و شأنهم و حالهم-  متى زاحمتهم فیه اضطغنوا علیک-  و تمنوا زوالی ملکک و ارصدوا العداوه لک-  و جهروا إلى عدوک و فتحوا له باب الحیله إلیک- .

و إنما لحق الناس من هذا الخبر هذا العارض-  لأن فی منع الملک إیاهم عن تصرفاتهم-  و تتبعه لهم فی حرکاتهم-  کربا على قلوبهم و لهیبا فی صدورهم-  و لا بد لهم فی الدهر الصالح و الزمان المعتدل-  و الخصب المتتابع و السبیل الآمن و الخیر المتصل-  من فکاهه و طیب و استرسال و أشر و بطر-  و کل ذلک من آثار النعمه الداره و القلوب القاره-  فإن أغضى الملک بصره على هذا القسم عاش محبوبا-  و إن تنکر لهم فقد استأسدهم أعداء و السلام

ترجمه فارسی شرح ابن‏ ابی الحدید

حکمت (۲۳۶)

من اطاع التّوانى ضیّع الحقوق، و من اطاع الواشى ضیّع الصدیق. «هر کس از سستى پیروى کند، حقوق را تباه سازد و هر کس از سخن‏چین پیروى کند، دوست را تباه سازد.» پیش از این درباره سستى و ناتوانى و هم درباره سخن‏ چینى و خبر کشى سخن گفته شد.

به خسرو پرویز گزارش دادند مسیحیانى که به درگاه پادشاه مى ‏آیند، معروف به تجسس براى پادشاه روم هستند. گفت: براى هر کس گناهى آشکار نشود، از سوى ما عقوبتى براى او آشکار نخواهد شد.

به او گزارش دادند که مردم گوش دادن پادشاه را به سخنان سخن چینان زشت مى‏ شمرند. بر پشت رقعه نوشت: ایشان همچون روزنه‏ هایى هستند که در خانه تاریک‏ نور و روشنایى مى ‏آورند و به علت نیاز به این روزنه‏ ها، نباید آنها را بست و در رأى خردمندان این کار به مصلحت نیست…

جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدیدجلد ۸ //دکتر محمود مهدوى دامغانى

 

بازدیدها: ۱۹

دیدگاه‌ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.